Ik weet het, ik weet het. Je mag een gegeven paard niet in de bek kijken. Toch kan ik de verleiding soms onmogelijk weerstaan. Laatst kreeg ik het boekje "Wie heeft mijn kaas gepikt?" van Spencer Johnson. Het was geen weloverwogen persoonlijk cadeau. Er werden enkele tientallen exemplaren uitgereikt aan medewerkers die als gevolg van een reorganisatie hun functie gingen verliezen. Volgens mij is een kritische beoordeling van het werkje daarmee voldoende gerechtvaardigd.
De basis van het boek is een verhaal over 2 muizen en 2 minimensjes die allemaal op zoek zijn naar kaas. De kaas is op zeker moment op en er moet in een doolhof naar nieuwe kaas worden gezocht. De muizen Snel en Snuffel doen dat door, overeenkomstig hun aard, rennend en snuffelend de doolhof te verkennen. De mensen, Peins en Pieker, gaan intussen verongelijkt zitten mopperen op het verdwijnen van de kaas. Wees gerust het boek heeft een happy end. Peins en Pieker overwinnen hun aarzelingen en gaan ook op pad. Aan het einde van het verhaal hebben ze nieuwe kaas gevonden en bovendien een paar levenslessen geleerd.
Spencer Johnson wil geen enkel misverstand over de boodschap van deze parabel laten bestaan. De namen van de hoofdpersonen, de titels van de hoofdstukken, de conversaties, alles staat ten dienste van de boodschap. Paginavullende spreuken omkaderd door kaasblokjes vatten de belangrijkste lessen nog eens samen. Er wordt ook nog rekening gehouden met lezers, die denken: 'Een verhaal over muizen, een doolhof, kaas? Wat moet ik daar nou mee?' De parabel is daarom in een raamvertelling gegoten. Tijdens een higshschoolreünie vertelt iemand dit kaasverhaal aan zijn oud-klasgenoten. Dat biedt de mogelijkheid om tijdens de nazit de lessen van het verhaal nog even te vertalen naar de zakelijke en persoonlijke beslommeringen van de reüniegangers.
Hoewel het boekje nog geen 100 pagina's omvat, die met een iets kleinere letter, minder wit en minder onzin met gemak tot 30 teruggebracht kunnen worden, krijg ik tijdens het lezen het gevoel gewurgd te worden. Het aantrekkelijke van een verhaal is dat het ruimte biedt aan verschillende interpretaties. Wie het verhaal ondergeschikt maakt aan de boodschap verminkt het verhaal.
Afgaand op de recensies op internet sta ik nagenoeg alleen in mijn kritiek. Niemand minder dan Ken Blanchard heeft het in zijn voorwoord over 'een verhaal dat carrières, huwelijken en levens heeft gered. Misschien is het wel een echt cadeauboekje en durft niemand in de bek te kijken. Toen het boekje werd uitgedeeld ter gelegenheid van een reorganisatie, leek de boodschap van dat gebaar me duidelijk: 'Wij gaan niet meer voor jullie zorgen. Zoek het zelf maar uit.' Dat had ik inmiddels gelukkig al gedaan.
0 reacties:
Een reactie plaatsen